Devlet Katkısı %20’ye Düştü

Hazine ve Maliye Bakanlığının önerisiyle BES’te devlet katkıları %30’dan %20’ye düşürüldü. BES 2003 yılından 2013 yılına kadar vergi iadesi ile desteklendi. Fakat vergi iadesini sadece çalışanlar alabildiği için sistem 10 yılda ancak 3 milyon kişiye ulaşabilmişti.

Devlet katkısı uygulaması 2013 yılında %25 ile başladı. Aynı yıl sisteme 1 milyon yeni katılımcı girdi.

22 Ocak 2022’de 1 ocak 2022'den itibaren geçerli olmak üzere, devlet katkısı %25’ten %30 çıkarıldı. Bu artışta enflasyonun bir yılda %40-50’lere doğru sıçraması etkili oldu.

Şimdi enflasyonun düşmekte olduğu ve %30 devlet katkısının bütçeye yük oluşturduğu iddiasıyla 1 Ocak 2026'dan itibaren DK'lar %20'ye düşürüldü.

Devlet katkıları devlet için maliyet, katılımcılar için getiri. Ama ne getiri… 2014’ten bu yana TÜFE %1421 olmuş. Faizli Devlet katkısı fonları 814, faizsiz devlet katkısı fonları %1008 getiri yapmış. (Faizli/faizsiz devlet katkısı fonları arasındaki getiri farkı, faizli fonlara yüklenen uzun vadeli tahvillerden kaynaklanıyor.)

Yani, bırak devlet katkılarının reel getiri yapmasını, devlet; kendi verdiği katkının kendi tasarladığı fonlarda erimesine göz yummuş. Bu arada katılımcılar sürekli devlet katkılarının getirilerinin iyileştirilmesini talep ederken, kimse bu çağrıyı dikkate almamış.

Sistem uzun vadeli birikim yapanları değil, kısa vadede devlet katkısını alıp çıkanları teşvik etmiş. Evet, Burada bir açık var. Ama sistemin açıkları kapatılacağına, devlet katkıları %20’ye düşürülüyor.

NE YAPMALI?

Aklıselimle düşünmek gerek:

Gelin sistemdeki belli başlı avantaj ve dezavantajları karşılaştıralım. Herkes kararını tekrar gözden geçirsin.

BES'in avantajları:

-%20 Devlet katkısı

- %5 stopaj

-Düzenli birikim yapma olanağı

-Her alım-satımda stopaj ödenmemesi

BES'in dezavantajları:

-Giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri

-Enflasyon arındırması yapılmaması ve enflasyon nedeniyle oluşan büyümenin vergilendirilmesi

-TEFAS’ta hisse fona stopaj istisnası olmasına rağmen BES hisse fonların vergilendirilmesi

-BES fon havuzuna ulaşımda zorluklar

-Sisteme güvensizlik.

Şimdi hesap yapma zamanı, %20 devlet katkısı ve %5 stopaj bu dezavantajların tolere edilmesini sağlar mı, sağlamaz mı?

%30 devlet katkısı BES'te risk alınmasını kolaylaştırıyordu. Fon fiyatlarındaki düşüşlere karşı en azından cepte %30 var, duygusu yaratıyordu. Evet, uzun vadede devlet katkılarının getirileri zayıf ve enflasyon altında kalıyordu ama, sistem girişte yatırımcı daha cesur olarak risk alabiliyordu. Şimdi devlet katkısı %20'ye düşünce, devlet katkısı fonlarının zayıf getirileri ve fonların enflasyona karşı kayıpları daha çok göze batabilir.