Bireysel Emeklilik

Külçe altını yani fiziki altını, hepimiz biliyoruz da; altına bağlı yatırım aracı ne demek, diye aklınıza bir soru gelebilir. Altına bağlı yatırım araçları, başta altın cinsi ihraç edilen borçlanma araçları, altın cinsi varlıklara yatırım yapan yatırım fonları-borsa yatırım fonları, altın cinsi vadeli-vadesiz mevduat hesapları ile altına bağlı vadeli işlemler olarak kabaca kategorize edilebilir.

EGM (Emeklilik Gözetim Merkezi) verilerine göre 21 Mayıs 2024 tarihi itibariyle, gönüllü bireysel emeklilik tarafında 939,2 milyar lira ve otomatik katılım tarafında da 69,5 milyar liralık birikimle toplam havuz büyüklüğü 1 trilyon direncini aştı.

Katılımcılar zaman zaman piyasalardaki hareketlere hangi fonların eşlik edeceğini merak ediyor.

Sistemde 5 yılı tamamlayan ve en az 5 brüt asgari ücret tutarında (cari dönemde geçerli brüt asgari ücret) katkı payı ödeyenler, doğal afet, evlilik, konut alımı ve eğitim nedeniyle BES birikimlerinden çekim yapabilecek.

Uzayan ömürler ile belki de insanlık tarihinde ilk defa, dede-nine, anne-baba ve torunlar 65 yaş üstünde buluşabilecek...

Kısmi çekim talebinde bulunabilmek için gereken evrakların (tapu kaydı, evlililik tescili, üniversiteye kayıt gibi) hazırlanması ve bunların BES şirketlerine ulaştırılması katılımcılar açısından extra bir külfet oluşturacak gibi görünüyor.

Sistemden çıkarken ve emekli olurken ödenecek stopaj, hesaplarda görünenden daha az bir birikimin sistemden geri çekilmesine neden oluyor.

BES ile mevduatı karşılaştıranların en büyük yanılgısı; sisteme yatırdıkları katkı payı toplamını sanki vade başında bir defada yatırmışlar gibi, getiri hesaplamalarıdır.

OKS tasarlanırken çalışanların finansal okuryazarlığının düşük olduğu varsayılarak, kendilerine sunulan fon türü sınırlı tutulmuş.

Sürenin uzunluğu nedeniyle sisteme girmekten kaçınanlara, BES aracıları çoğu zaman çoğu zaman, 10 yılı veya 18 yaşını doldurunca sistemden ayrılmalarını öneriyor.

Sermaye piyasalarında ödemeler işlem gününden farklıdır. Ödeme günü valör olarak adlandırılır.

Emeklilik planı; bilindiği gibi katılımcının ödeyeceği düzenli katkı payı, başlangıç katkı payı, giriş aidatı, yönetim gider kesintileri, sunulacak fonlar ve fon toplam gider kesintileri ile katkı payı ödeme yöntemleri ve vadesine ilişkin bilgileri içeriyor….

TEFAS fonlarındaki stopajların '0'a indirilmesiyle TEFAS fonlarının karşısında BES fonlarının tek avantajı devlet katkısı olmaya başladı.

OKS tarafındaki çalışanların katkı payları aylık maaşlarından kesildiği için, çalışanın sisteme düzenli kesinti yapılan sertifikası için extra olarak dışarıdan katkı payı yatırma olanağı yok.

Yaşlanma, kendini en çok sağlık problemleri ile gösteriyor. Ancak yaşlıların gelir sağlama olanaklarının kısıtlılığı, yalnızlık, muhtaçlık gibi pek çok sorunları var. Bu hafta Akdeniz Üniversitesi Gerontoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Tufan ile yaşlanma ve Tazelenme Üniversitelerini konuştuk.

Katkı payının düzenli katkı payı, başlangıç katkı payı veya ek katkı payı olması fark etmez. Bunların hepsi yıl bitene kadar cari yılın devlet katkılarından faydalanacaklar.

Bir taraftan sisteme yeni girenler, bir taraftan sistemden emekli olup, ayrılanlar derken BES havuzundaki birikim de yavaş yavaş yükseliyor.

'Askıda' olarak adlandırılan OKS sertifikaları, başka bir sertifikayla birleştirilebilir veya dışarıdan katkı ödeyerek aktifleştirilebilir.

Sistemde 10 yıl ve 56 yaşını tamamlayanlar emeklilik hakkı kazanıyor. Peki, bu hakkı kullanmaya nasıl hazırlanmalı?

Bugün sisteme yatırılacak katkı payı kaç lira olmalı ki; birikimler gelecekte maaşa, eve dönüşsün veya çoluk-çocuğa kalsın?